امام محمد باقر (ع)، پنجمین ستاره ی تابناک آسمان امامت و ولایت است که در منظومه عالم درخشانه تابید. بنابه روایتی، حضرت ابو جعفر، چهار سال قبل از واقعه ی کربلا و در اول ماه رجب سال 57 هجری قمری در مدینه دیده به جهان گشودند. ایشان اولین امامی هستند که هم از سمت پدری و هم از سمت مادری به شجره ی طیبه امامت وصل می شوند.

پدر بزرگوار ایشان حضرت سید الساجدین، امام زین العابدین و مادر گرامی ایشان ام عبدالله، دختر امام حسن مجتبی (ع) می باشند. زندگی آن حضرت سراسر پر از مباحث علمی و توجه به دانش جهت رفع مشکلات در کارها بود که به واسطه ی همین تلاش ها و فعالیت در عرصه ی علمی و گشایش پیچیدگی های معرفتی، باقرالعلوم نامیده شدند. ایشان نیز همانند دیگر ائمه ی اطهار در عصر حاکمیت ظلم و جور و سیاهی دیده به جهان گشودند تا همانند آفتابی درخشان در لحظه های خوف و تاریکی بر فرق ظلمت بتابند و حقایق مهجور و پنهان مانده اسلام ناب محمدی (ص) در سیاه چاله ی ظلمت را جانی تازه ببخشند و آشکار سازند. تاکید بر تحصیل علم و دانش و بصیرت افزایی اولین بار در دوره ی امام محمد باقر (ع) توسط ایشان گسترش داده شد و کرسی های آزاداندیشی و علمی جهت تحقق کمال و تعالی اندیشه های روحی و معنوی انسانی بصورت مستمر برگزار گردید.